Boekenweekgedicht 2026: voor het eerst een vierluik door vier generaties makers

Tijdens komende Boekenweek staat voor het eerst niet één, maar staan vier gedichten in de schijnwerpers als Boekenweekgedicht 2026. Het Boekenweekgedicht is sinds 2019 een vaste waarde, onder andere Ester Naomi Perquin, Ellen Deckwitz, Babs Gons, Bart Chabot en Sholeh Rezazadeh schreven voorgaande jaren deze poëtische noot bij het Boekenweekthema. Komende Boekenweek staat ‘Het meisje’ van de invloedrijke Nederlandse dichteres Hanny Michaelis uit 1949 centraal. Michaelis won in haar leven vele poëzieprijzen en was een belangrijke stem voor de Nederlandse dichtkunst. Dichters Ingmar Heytze en Dean Bowen en rapper en songwriter Babs Schutte, die allen uit een andere generatie komen, hebben een eigen interpretatie van Michaelis’ werk gemaakt.

Mezza, het weekendmagazine van het AD en zeven regionale kranten, heeft de vier gedichten vandaag onthuld in een special over de Boekenweek. Tijdens de Boekenweek zijn de gedichten onder andere in boekhandels en via de sociale media van Boekenweek te lezen.

Hertalingen van jongere generaties

Het Boekenweekgedicht 2026 vertrekt vanuit één bron: ‘Het meisje’ van Michaelis is geschreven in een taal en wereldbeeld dat inmiddels op afstand is komen te staan. Dat oorspronkelijke gedicht is nu drie keer hertaald door dichters uit verschillende generaties na haar: generatie X, millennials en gen Z. Zo ontstaat een bijzonder vierluik op basis van hetzelfde gedicht, waarin elke laag laat zien hoe taal, beelden en de toon verschuiven met de tijd.

Eveline Aendekerk, directeur Stichting CPNB, over deze unieke editie van het Boekenweekgedicht:

‘Het is prachtig wat hier is ontstaan, ware kunst. Wat begint als een klassiek gedicht, het indrukwekkende werk van Hanny Michaelis, krijgt via elke generatie een nieuwe klank en gevoelswereld. Hierdoor verandert niet alleen het gedicht, maar wordt ook zichtbaar hoe elke generatie de werkelijkheid anders verwoordt. Het resultaat is een uniek levend generatielandschap van poëzie, waarin verleden, heden en toekomst van de Nederlandse taal elkaar rechtstreeks ontmoeten. Het raakt me keer op keer als ik deze gedichten lees en ik ben ervan overtuigd dat het door deze bijzondere vorm vele lezers, over alle generaties, zal raken.’

Hanny Michaelis (1922–2007)

Hanny Michaelis (1922–2007) was een Nederlandse dichter van Joodse komaf, geboren in Amsterdam. Tijdens de Tweede Wereldoorlog dook zij onder, terwijl haar ouders in 1943 naar het vernietigingskamp Sobibór werden gedeporteerd en niet terugkeerden. In 1948 trouwde ze met schrijver Gerard Reve; het huwelijk eindigde in 1959. Michaelis publiceerde naast haar omvangrijke oorlogsdagboeken verschillende dichtbundels, waaronder haar debuut Klein voorspel (1949) en Onvoorzien (1966), waarvoor zij de Jan Campertprijs ontving. In 1996 kreeg zij ook de Anna Bijns Prijs.

Het meisje
Ben ik na jaren nog het kind gebleven
Dat zich, door lente’s toverlicht verblind,
liet vangen door de speelse voorjaarswind
Als hoog boven haar hoofd de wolken dreven?

Ben ik nog steeds het argeloze kind
dat zich aan zon en wind kan overgeven?
Is het dezelfde band waarmee dit leven
mij aan een wereld vol geheimen bindt?

Weer laat ik door de voorjaarswind mij vangen.
Weer dwaal ik als een kind door lente’s land,
verblind van licht, met overbloosde wangen.

Maar ‘k heb mijn onbevangenheid verpand –
diep in mij laait de vlam van verlangen:
een vuur dat niet in kinderen ontbrandt.

Ingmar Heytze

Ingmar Heytze (56 – generatie X) is dichter, performer en columnist. Hij debuteerde in 1997 met De allesvrezer.

pretty vacant
We maakten een wereld naast de wereld.
Bij gebrek aan toekomst verstopten we ons,
we leefden in het spookslot tot de droomvlucht kwam.

We versmaden generaties die nooit zonder zaten.
Boven ons: de hemel waar geen bom uit kwam gevallen.
Onder ons: de aarde die het onze tijd nog houdt.

We zijn vergeten oud te worden want dat kunnen we
niet goed, niemand die ons voordeed hoe dat moet.
Alles lost zich op terwijl we staan te kijken.

Dean Bowen

Dean Bowen (41, millenial) is dichter en performer en debuteerde in 2018 met Bokman. Zijn tweede bundel Masc:r is net uit.

.the kids are not alright
er bleef niets van ons over nadat het sterven van de geschiedenis was afgedwongen
& het grootkapitaal ons levende vlees tot dood werk herschiep, terwijl en masse
wij steeds meer een digitaal geraamte vulden met alles wat niet in ons paste
de post mortem reflecties van een kapitalistisch fantoom-antagonisme, of

toen de nawee van tweelingen die ineen kruimden op een dinsdag na gespijbelde uren
geen beeldspraak bleek voor de massa-extinctie die ze inluidden nog steeds.
niets bleef van ons over in het randgebied van onze goedbedoelde transgressies
ook arabische lentes lieten ons overwoekerd & gehavend achter in bevlekte handen.

maar niets in het schoonwassen. niets in het zelfonderzoek want het gereedschap
van meesters beschikbaar zal hun thuis niet ontmantelen tegen het gevaar van ons of
whatever naamloos doorspookt in de neveneffecten van een collectieve slapeloosheid.

niets van ons bleef over dat argeloos vooruit mocht kruipen als jonge zuigeling, alsof
we vergeten waren dat goede voorouders altijd hebben bestaan. we elke dag een keuze
verwijderd zijn van het broze mogelijk in ons om morgen naar terug te keren

Babs Schutte

Babs Schutte (26, generatie Z) is rapper, performer, tekstschrijver en producer. Haar eerste EP Ruimtevrees verscheen in 2021. Als Babs toert ze met haar eigen muziek.

De sprong
Ik mis de naïviteit
Van een kind nog ongeschonden
De sprookjes die we verzonnen
Met de neus ver van de feiten

Roken wij de bladeren
En zweefden door seizoenen
Niet denken alleen doen en
Dat onbezonnen dwalen

We ruilden tandjes met de fee
Voor de geboorte van onze zorgen
Versprong de focus plots naar morgen
Onder m’n kussen werd het leeg

Er zijn foto’s niet geschoten,
En woorden ongeschreven
Die we ooit misschien beleven
Maar ’t sprookjesboek ’s gesloten

Thema: Mijn generatie

Van boomer tot zoomer en alles daartussen: elke generatie staat op de schouders van de vorige. De perfecte plek om je af te zetten. Want jóúw generatie bepaalt zelf wel wat een boek goed maakt en welke taal je raakt. Die wisselwerking geeft literatuur steeds nieuw leven. Daarom is het thema van de Boekenweek 2026: Mijn generatie. Boeken kunnen een generatiekloof beschrijven, maar ook overbruggen. Ze helpen ons frustrerende verschillen te begrijpen. En laten ons zien hoeveel we gemeen hebben – van Titaantjes tot havermelkelite. Of je nou in de brugklas zit of het bejaardenhuis: je blijft levenslang deel van jouw generatie. Want jouw generatie is óók een stukje van jou.

De Boekenweek

De 91e Boekenweek met het thema Mijn generatie vindt plaats van woensdag 11 t/m zondag 22 maart 2026. Lezers krijgen tijdens het traditionele lezersfeest het Boekenweekgeschenk Piaggio cadeau, geschreven door bestsellerauteur Hendrik Groen. De auteur achter het pseudoniem is Peter de Smet, die speciaal voor deze Boekenweek uit de anonimiteit treedt en op tournee langs boekhandels door het hele land gaat. Het Boekenweekgeschenk is een cadeau van de boekhandel bij besteding vanaf € 17,50 aan boeken en is de toegangskaart voor het museum op de laatste zondag van de Boekenweek. Als thema-uitgave schreef Doortje Smithuijsen Ik zou uw dochter kunnen zijn dat voor € 5,25 in de winkel ligt.